W 1991 r. przy Uniwersytecie Warszawskim powstała Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK) – polski operator sieci transmisji danych. Symbolem początku krajowej aktywności w sieci było nawiązanie pierwszej łączności przy wykorzystaniu protokołu IP, do której doszło dnia 17 sierpnia 1991 r., między Instytutem Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego a Centrum Komputerowym Uniwersytetu w Kopenhadze.
Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK)
Od grudnia 1993 r. do października 2010 r. NASK miała status jednostki badawczo – rozwojowej, zaś od dnia 1 października 2010 r., zgodnie z ustawą z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych oraz ustawą z dnia 30 kwietnia 2010 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki, nadano jej formę instytutu badawczego, co pozwoliło na prowadzenie zaawansowanych badań naukowych w obszarze Internetu. NASK jest państwową osobą prawną, nad którą nadzór sprawuje Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Wśród najważniejszych kompetencji NASK w obszarze Internetu i domen internetowych jest pozycja krajowego operatora sieci transmisji danych, oferującego nowoczesne rozwiązania teleinformatyczne oraz administrację domeny krajowej .pl. Podstawowym źródłem działania NASK jest Regulamin z dnia 18 grudnia 2006 r., częściowo zmieniony z dniem 10 grudnia 2013 r., w związku z zakończeniem projektu uwolnienia nazw regionalnych do publicznej rejestracji, zgodnie z Zarządzeniem Dyrektora NASK nr 224.
System akredytacji Partnerów NASK
W polskim systemie rejestracji domen internetowych przyjęto zagraniczne rozwiązanie systemu akredytacji Partnerów „Registry-Registrar”, stosowane m.in. przez Internetową Korporację ds. Nadawania Nazw i Numerów (ang. The Internet Corporation for Assigned Names and Numbers – ICANN). NASK (ang. Registry) umożliwia swoim Partnerom (ang. Registrars) usługę samodzielnego rejestrowania domen internetowych, w krajowym rejestrze.
W trzecim kwartale 2014 r. w Programie Partnerskim NASK uczestniczyło ponad 180 podmiotów, w większości mających siedzibę na terenie Polski (około 1/3 zagranicznych). Każdy z nich prezentuję odmienną ofertę, różniącą się strukturą rejestracji, dostępnością wariantów oraz ceną. Do największych krajowych Partnerów należą: Home.pl S.A. (24,38 %), Nazwa.pl S.A. (17,56 %) i Consulting Sernice Sp. z o.o. (9,77 %)*.
Wskazane rozwiązanie partnerskie, implementowane na całym świecie, ma na celu wyeliminowanie monopolizacji w zakresie rejestracji domen internetowych oraz wprowadzenie konkurencji na omawianym rynku**.
Warianty rejestracji domeny internetowej
Osoba zainteresowana rejestracją domeny internetowej posiada dwie możliwości. Może zawrzeć umowę z NASK lub z akredytowanym przez niego Partnerem.
Składając ofertę w pierwszym z podmiotów, wnioskodawca zgadza się na zawarcie umowy z NASK, obejmującej Utrzymywanie Nazwy Domeny oraz Obsługę Administracyjną i Techniczną. W sytuacji wybrania konkretnego Partnera, oferta obejmuje wyłącznie zawarcie umowy z NASK na Utrzymywanie Nazwy Domeny, zaś drugi element – Obsługa Administracyjna i Techniczna, wykonywana jest przez NASK na rzecz Partnera.
Od dnia 1 grudnia 2014 r. NASK nie zawiera umów na Utrzymywanie Nazwy Domeny .pl oraz wykonywanie Obsługi Administracyjnej i Technicznej na rzecz Abonentów, będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej (w przypadku rejestracji domen przez i na rzecz dostawców usług hostingowych, Klient chcąc zarejestrować nazwę domeny, czyni to na rzecz dostawcy). Jedynym wyjątkiem jest okoliczność rejestracji nazwy w domenie .pl po doręczeniu NASK prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego naruszenie prawa w wyniku zawarcia umowy o Utrzymywanie Nazwy Domeny. Zatem osoby fizyczne, nieprowadzące działalności gospodarczej mogą rejestrować nazwy domeny .pl wyłącznie za pośrednictwem Partnerów NASK.
Procedura rejestracji domeny internetowej
Procedura rejestracji domeny internetowej w NASK posiada dwie części:
- W pierwszej z nich składana jest w NASK Oferta, generowana przez stronę internetową Krajowego Rejestru Domen, co pozwala na uzyskanie indywidualnego numeru zgłoszenia (ID). Po jej wypełnieniu i odesłaniu drogą elektroniczną, generowana jest wersja papierowa, która powinna być czytelnie podpisana przez osoby uprawnione do składania oświadczeń woli w imieniu Oferenta i opatrzona firmową pieczęcią. Wskazane w formularzu dane (np. nazwa, siedziba, NIP) stanowią istotne postanowienia umowy, zgodnie z art. 66 art. 1 Kodeksu cywilnego. W jednej Ofercie możliwe jest wpisanie do sześciu nazw domen. Doręczenie Oferty NASK musi nastąpić w ciągu 7 dni od daty wysłania wersji elektronicznej (decyduje data doręczenia do NASK).
- W drugiej części, prowadzana jest weryfikacja Oferty przez NASK, który udziela odpowiedzi w ciągu 5 dni roboczych od dnia doręczenia Oferty. Regulamin NASK w art. 6 wyraźnie wskazuje, iż ma on prawo odmówić przyjęcia oferty m.in., gdy Oferent nie spełnił określonych warunków technicznych.
Swobodny wybór domeny internetowej
Wnioskodawca ma możliwość rejestracji dowolnie brzmiącej domeny internetowej (z zastrzeżeniem co do jej budowy, opisanym w poprzednim artykule pt. „Czym są domeny internetowe?”), o ile nie narusza praw podmiotowych osoby trzeciej. Dostępność brzmienia konkretnej nazwy domenowej można sprawdzić w wyszukiwarce WHOIS (wyszukiwarka domen internetowych WHOIS jest dostępna na stronie Krajowego Rejestru Domen).
NASK nie bada owego naruszenia w momencie rejestracji, zaś ryzykiem obarczony jest Rejestrujący, co potwierdza art. 5 Regulaminu. Oferta, jaką przedstawia wnioskodawca jest obarczona jednoczesnym zapewnieniem, iż zawarte w niej dane są prawidłowe, a złożenie jej i wykonanie nie powoduje naruszenia praw osób trzecich lub przepisów prawa. Zgodnie z art. 4 Regulaminu: „NASK może zażądać dodatkowych dokumentów dotyczących danych wskazanych w treści Oferty”, jednak wykazanie prawa do posługiwania się zwrotem lub wyrazem nie jest warunkiem do zawarcia umowy.
Procedura rejestracji domeny internetowej – opłaty
Abonent zawierając umowę zobowiązuje się do uiszczania opłat za Obsługę Administracyjną i Techniczną na rzecz NASK, chyba że świadczona jest na rzecz Partnera***. Wówczas obowiązek opłat obciąża tego ostatniego, a osoba Abonenta jest z niej zwolniona.
Opłaty w przypadku NASK plasują się na poziomie 50 zł za każdy, rozpoczęty roczny okres Obsługi Administracyjnej i Technicznej w przypadku domeny regionalnej, 150 zł – domeny funkcjonalnej i 200 zł – domeny krajowej .pl [wartości netto].
Koszty rejestracji domeny internetowej dokonywanej za pośrednictwem Partnera nierzadko są kilkukrotnie niższe, szczególnie w pierwszym roku rejestracji. Zabieg obniżenia kosztów początkowych ma charakter reklamowy, przyciągający klientów – potencjalnych Abonentów. W kolejnych latach, koszty bywają znacząco podwyższane, by wyrównać „straty” początkowe, stąd odpowiedni dobór Partnera, ma doniosłe znaczenie.
***
* Dane pochodzą z raportu NASK: „Szczegółowy raport NASK za trzeci kwartał 2014”.
**Lista akredytowanych Partnerów jest dostępna na oficjalnej stronie Krajowego Rejestru Domen (serwis rejestracji domen polskich, prowadzony przez NASK).
***Zgodnie z art. 12 Regulaminu NASK op.cit: „Abonent może wyrazić zgodę na wykonywanie Obsługi Administracyjnej i Technicznej na rzecz Partnera oraz dokonywanie przez Partnera czynności dotyczących Umowy, przy czym działania lub zaniechania Partnera odnoszą skutek bezpośrednio w stosunku do Abonenta. Abonent wyrażając zgodę, o której mowa w zdaniu poprzedzającym, ogranicza przedmiot Umowy oraz ponosi odpowiedzialność wobec NASK za działania lub zaniechania Partnera związane z Nazwą Domeny, której dotyczy Umowa”.
***
Czym różni się domena krajowa od funkcjonalnej? Jak zbudowana jest domena internetowa? Zajrzyj do tekstu „Czym są domeny internetowe?”.
Fot.: Christopher Gower on Unsplash