Jednym z głównych zmartwień twórców z branży kreatywnej jest pozyskanie źródeł finansowania niezbędnych do uruchomienia wymarzonych projektów. Gdy skończą się środki własne lub pożyczone, osoby poszukujące nowych źródeł finansowania często zwracają się w stronę stron crowdfundingowych. Przygotowując kampanię crowdfundingową warto jednak zwrócić uwagę na szereg aspektów, które mają zasadnicze znaczenie z podatkowego punktu widzenia. Jakich? O tym w tekście poniżej.

Rodzaje kampanii crowdfundingowej

Opodatkowanie crowdfundingu zależy każdorazowo od określonych okoliczności faktycznych i założeń, które przyjmuje twórca prowadząc kampanię. Istotne znaczenie zdaje się mieć przede wszystkim sposób wynagradzania osób udzielających wsparcia poprzez stronę internetową  – i tak rozróżniamy:

  • crowdfunding dotacyjny oraz
  • crowdfunding sprzedażowy.

Z crowdfundingiem dotacyjnym mamy do czynienia w sytuacji, w której wspierający określony projekt nie otrzymują żadnego świadczenia wzajemnego, ale zwykłe podziękowanie – często wyrażone ono jest w liście, bądź e-mailu. Crowdfunding dotacyjny jest często związany z projektami, które mają doniosłe znaczenie społeczne i nie zmierzają do osiągnięcia przychodów przez twórcę (niezarobkowy charakter).

Przeciwieństwem crowdfundingu dotacyjnego, jest crowdfunding sprzedażowy. Finansujący, w zamian za określone wsparcie finansowe, otrzymuje świadczenie wzajemne (np. książkę, czy program, który przygotowuje twórca). W przypadku tego rodzaju crowdfundingu często powstaje określony pomysł, który w przyszłości ma przynieść wymierne korzyści finansowe twórcy (zarobkowy charakter).

Opodatkowanie wpłat – podatek od spadków i darowizn, czy podatek dochodowy?

Wspomniane powyżej rozróżnienie na crowdfunding dotacyjny i sprzedażowy ma wpływ na opodatkowanie otrzymanych środków od wspierających. W przypadku crowdfundingu dotacyjnego, którego podstawą jest świadczenie o charakterze darmym (to znaczy, że twórca nie jest zobowiązany do żadnego świadczenia wzajemnego, świadczenie ma charakter nieodpłatny), otrzymane środki finansowe podlegają co do zasady pod ustawę o podatku od spadków i darowizn. Wymiar tego podatku zależy od więzi jakie łączą darczyńcę z obdarowanym oraz łącznej kwoty przekazywanych darowizn. W przypadku braku pokrewieństwa między twórcą, a wspierającymi, dopiero przekroczenie kwoty darowizny w wysokości 4.902 złotych (przekazanej w ciągu 5 lat) podlega opodatkowaniu.

Z drugiej jednak strony można spotkać się z opinią, że osoby fizyczne, które wprawdzie otrzymują środki finansowe w ramach darowizny, ale wykorzystują je na prowadzoną działalność gospodarczą i doprowadzają do powstania utworu, który będzie służył im generowanie dochodu, powinny otrzymane środki opodatkować podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach prowadzonej działalności gospodarczej.

Takim samym zasadom podlega otrzymanie środków finansowych w ramach crowdfundingu sprzedażowego. W sytuacji zatem, w której w zamian za środki finansowe, wspierający otrzyma określoną rzecz, jak np. własny egzemplarz utworu, twórca jest zobowiązany rozpoznać przychód z prowadzonej działalności gospodarczej i, po potrąceniu o  koszty, odprowadzić podatek do urzędu skarbowego. Przychód jest on rozpoznawany w momencie wydania utworu wspierającym i w wysokości odpowiadającej jego wartości (pomniejszonej o ewentualny podatek VAT).

Opodatkowanie wpłat – podatek VAT?

Z opodatkowaniem podatkiem VAT będziemy mieli do czynienia przede wszystkim w crowdfundingu sprzedażowym i to w przypadku, w którym twórca nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego w VAT (do 150.000 złotych). Tak w  sytuacji, w której otrzymane przez twórcę środki pieniężne będą w istocie stanowiły zaliczkę lub przedpłatę na poczet tworzonego utworu, już na moment ich rozporządzenia (a nie wydanie utworu), może powstać zobowiązaniem twórcy do rozliczenia podatku VAT.

Z drugiej strony, jeżeli w momencie dokonania wpłaty, nie jest jeszcze wiadome, czy dojdzie do wytworzenia utworu, a tym samym do przyszłej dostawy, co poniekąd uwarunkowane jest to od pozytywnego zakończenia kampanii crowdfundingowej (zebrania odpowiedniej wielkości środków pieniężnych, które pozwolą na realizację zamierzonego projektu), czy też wpłacający nie ma generalnie gwarancji, że wytworzony utwór nie będzie miał odmiennych parametrów od zakładanego – co oznacza, że w chwili wpłaty nie jest w sposób jednoznaczny określony rodzaj towar – to zdaniem części organów podatkowych, nie dochodzi do rozpoznania obowiązku podatkowego i zobowiązania do odprowadzenia przez twórcę podatku VAT w momencie otrzymania środków finansowych. Wciąż jednak podatek VAT będzie musiał zostać odprowadzony po zakończeniu akcji crowdfundingowej i wydaniu utworu wspierającym.

W przypadku crowdfundingu dotacyjnego, otrzymane przez twórców kwoty nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Opodatkowaniu podlegają przede wszystkim czynności odpłatne, a w przypadku crowdfundingu dotacyjnego, twórca nie jest zobowiązany do wydania żadnego ekwiwalentu wspierającym (wpłaty mają charakter nieodpłatny).

Podsumowanie

Właściwe, podatkowe rozpoznanie otrzymanych środków pieniężnych zależy przede wszystkim okolicznościom faktycznych towarzyszącym prowadzonej kampanii crowdfundingowej.

Należy pamiętać, że w zależności od dokonanego wyboru  – crowdfundingu dotacyjnego lub sprzedażowego oraz zaciągniętych, w związku z prowadzoną kampanią zobowiązań względem osób wspierających, otrzymane kwoty mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, podatkiem dochodowym, czy podatkiem VAT.

W przypadku bardziej złożonych sytuacji, w celu zapewnienia podatkowego bezpieczeństwa zebranych środków, warto zastanowić się nad złożeniem wniosku do organów podatkowych o wydanie interpretacji indywidualnej.

***

zdjęcie autorstwa Melpomene pochodzi z banku zdjęć Fotolia