Zalety organizacji konkursów zna z pewnością każdy zajmujący się na co dzień mediami społecznoścowymi. Zwiększenie zasięgów, zaangażowanie fanów czy dotarcie do nowych użytkowników są niewątpliwie jednymi z głównych korzyści. Są one tym bardziej ważne w sytuacji, kiedy portale społecznościowe coraz bardziej promują treści o wysokiej jakości, a czasy, kiedy administratorzy wrzucali śmieszne memy lub filmiki, żeby zebrać „żebrolajki”, minęły już bezpowrotnie. Warto w tym kontekście pamiętać, aby przeprowadzane konkursy były w pełni zgodne z zasadami poszczególnych portali, jak też przepisami prawa.

Organizacja konkursu w social media – co znajdziesz w tym tekście?

Przeanalizujmy więc regulaminy 5 najpopularniejszych w ostatnim czasie portali społecznościowych: Facebook, YouTube, Instagram, Twitter i Snapchat. Dodatkowo zwrócimy uwagę na przepisy ustawowe, które również będą miały zastosowanie odnośnie konkursów w mediach społecznościowych. Oczywiście ciężko byłoby wymienić tutaj wszystkie możliwe przepisy dotyczące tej tematyki, niemniej jednak poniższe zestawienie przybliży najważniejsze z nich.

Regulamin konkursu to podstawa

Oficjalny regulamin jest absolutną podstawą organizowania konkursów w social media. Przede wszystkim na obowiązek stworzenia takiego regulaminu wskazują wprost zasady poszczególnych portali społecznościowych. Tworząc taki regulamin warto zwrócić uwagę na elementy, które wydają się konieczne dla prawidłowego przeprowadzenia konkursu:

  • informacja, kto jest organizatorem – w większości przypadków będzie to firma organizująca konkurs,
  • jasne przedstawienie zasad konkursu – ważne, aby przedstawić zasady jak najbardziej precyzyjnie, unikać dwuznaczności i jakichkolwiek sformułowań, które mogą być błędnie zinterpretowane; tekst będzie czytany przez użytkowników, a nie przez prawników (przynajmniej w zdecydowanej większości), warto więc sformułować go językiem zrozumiałym dla wszystkich,
  • warunki i wymagania wstępne – warto wspomnieć o ograniczeniach odnośnie lokalizacji uczestników (np. ograniczenie tylko do terytorium Polski) lub ich wieku (np. jeżeli nagrodą są wyroby alkoholowe, wówczas wyłączenie udziału osób niepełnoletnich),
  • w jakim terminie trwa konkurs i kiedy nastąpi ogłoszenie wyników – warto również wskazać, w jaki sposób zostanie powiadomiony zwycięzca,
  • informacja o konieczności posiadania prawdziwego konta w serwisie,
  • proces reklamacji – przeprowadzając konkurs trzeba się liczyć z tym, że niektórzy uczestnicy mogą być niezadowoleni z rozstrzygnięcia lub będą mieć zastrzeżenia odnośnie przeprowadzenia konkursu. Warto więc już w regulaminie przedstawić, jak będzie wyglądała procedura reklamacji.

Są to najważniejsze i fundamentalne zasady, które powinny znaleźć się w regulaminie każdego konkursu. Należy jednak pamiętać, że nie są to z pewnością wszystkie rzeczy, na które należy zwrócić uwagę.

Regulamin powinien być tworzony w odniesieniu do konkretnego konkursu, a jego postanowienia dopasowane odpowiednio do jego specyfiki.

Udostępnianie wpisów konkursowych – czy dozwolone?

Większość regulaminów portali społecznościowych odnosi się bezpośrednio do rozpowszechniania wpisów konkursowych. Przykładowo regulamin Facebooka wprost zakazuje zachęcania do udostępniania konkursu na osi czasu, czy oznaczania znajomych w poście:

(..) Do przeprowadzania promocji nie można wykorzystywać prywatnych osi czasu ani połączeń ze znajomymi (np. niedozwolone jest stosowanie rozwiązań typu „udostępnij na swojej osi czasu, aby wziąć udział w promocji”, „udostępnij na osi czasu znajomego, aby uzyskać dodatkowe udziały w promocji” czy „oznacz znajomych w tym poście, aby wziąć udział w promocji”).

Dozwolone jest natomiast zachęcanie użytkowników do polubienia posta konkursowego jako warunek wzięcia udziału w konkursie, namawianie do publikowania komentarzy czy wysyłanie wiadomości prywatnych do strony, która organizuje konkurs.

Podobnie kwestia ta uregulowana jest w regulaminie Instagrama, gdzie nie można zachęcać użytkowników do oznaczenia się na zdjęciach, na których ich nie ma. Analogicznie wygląda to również na Snapchacie, gdzie nie można wymagać, by uczestnicy wysyłali konkursowe snapy do znajomych czy na Twitterze, który zabrania udostępniana wpisów konkursowych.

YouTube nie reguluje tej kwestii wprost w swoim regulaminie, jednak istnieje duże prawdopodobieństwo, że takie rozpowszechnianie materiałów konkursowych może zostać uznane z spam, który jest zabroniony w dokumencie zwanym Wytycznymi dla społeczności.

Portal społecznościowy nie ma (prawie) nic wspólnego z konkursem

Jedynym związkiem portali społecznościowych z organizowanym konkursem jest jego udostępnienie. W regulaminie każdego portalu znajdziemy informację o wyłączeniu jego odpowiedzialności za organizację konkursu. Konieczna jest również wzmianka o tym, że konkurs nie jest w żaden sposób powiązany ani sponsorowany przez dany portal. Przykładowo regulamin Facebooka wspomina o tym w następujący sposób:

Promocje na Facebooku muszą zawierać następujące zapisy:
a. Pełne zwolnienie serwisu Facebook z odpowiedzialności przez każdego uczestnika.
b. Informację, że promocja nie jest w żaden sposób sponsorowana, popierana ani przeprowadzana przez serwis

Podobne zastrzeżenia zawierają również zasady innych portali społecznościowych. Co prawda nie jest wspomniane, gdzie dokładnie powinny znajdować się takie zapisy, ale wydaje się, że najbardziej odpowiednim miejscem będzie tutaj wyżej wspomniany regulamin konkursu. Takie zastrzeżenie może znaleźć się również w treści wpisu konkursowego.

Losowanie zwycięzców to niezbyt dobry pomysł

Wybór zwycięzców konkursu w drodze losowania niesie za sobą niezbyt korzystne konsekwencje prawne. Konkurs taki może zostać uznany za loterię według ustawy o grach hazardowych. W takim przypadku organizacja konkursu musi uzyskać pozwolenie odpowiedniej Izby Celnej. Ponadto w przypadku loterii wymagana jest bankowa gwarancja wypłacalności nagród.

Aby tego uniknąć warto więc zwrócić uwagę, żeby w konkursie nie było żadnego elementu przypadkowości i losowości. Lepiej jest więc organizować konkursy, w których uczestnicy muszą wykazać się wiedzą lub kreatywnością, a zwycięzca zostaje wybierany przy jury lub innych użytkowników portalu społecznościowego (przykładowo, zwycięzcą może zostać osoba, której odpowiedź uzyska największą liczbę polubień).

Wykorzystywanie odpowiedzi konkursowych

Jeżeli zamierzamy wykorzystać odpowiedzi, czy też zdjęcia, które uczestnicy konkursu prześlą do nas, warto pamiętać o prawach własności intelektualnej, a w szczególności prawach autorskich. W takim wypadku regulamin konkursu powinien obejmować dodatkowo zgodę użytkownika na takie wykorzystanie jego twórczości.
W tym miejscu należy wskazać na odmienne uregulowania przewidziane w regulaminie serwisu YouTube, który wprost zabrania wymagania od uczestników przekazania praw do zgłoszenia, w tym przeniesienia praw własności intelektualnej do zgłoszenia konkursowego.

Zbieranie danych uczestników

W kwestii zbierania danych osobowych przy organizacji konkursów należy zwrócić uwagę, na dwie podstawowe kwestie. Przede wszystkim, ważne jest zastrzeżenie, że użytkownik wyraża zgodę na wykorzystanie swoich danych w ramach konkursu (np. do powiadomienia o wygranej) Poza tym, jeżeli zamierzamy wykorzystać dane do innych celów niż tylko konkursowych, musimy uzyskać na to również akceptację użytkownika.

Po drugie należy również pamiętać o uregulowaniach zawartych w regulaminach portali społecznościowych. Najczęściej spotkamy się tutaj z informacją, iż administrator strony ma obowiązek wyraźnego poinformowania, że portal nie ma nic wspólnego z gromadzeniem danych. Jest to kolejne zabezpieczenie, które ma na celu rozwianie wątpliwości odnośnie podmiotu, który zbiera dane osobowe.
Powyższe regulacje mogę zostać zamieszczone w regulaminie każdego konkursu lub w osobnym dokumencie zwanym polityką prywatności.

Organizacja konkursu w social media – podsumowanie

Jak widać kwestie prawne dotyczące organizacji konkursów w mediach społecznościowych są dosyć złożoną tematyką. Z jednej strony obejmują one regulaminy poszczególnych portali, a z drugiej przepisy ustawowe. Warto jednak już na etapie planowania konkursu mieć pewność, że będzie on przeprowadzony w pełni legalnie. Administratorzy portali społecznościowych niejednokrotnie zawieszali lub zamykali już profile, które zawierały treści niezgodnie z regulaminami. A tego nie chciałby doświadczyć z pewnością nikt zajmujący się mediami społecznościowymi. W końcu nie bez powodu funkcjonuje powiedzenie, że jeżeli nie ma Cię w mediach społecznościowych, to tak jakbyś w ogóle nie istniał…

***

fot.: social media, CC BY SA