Autora bestsellerów „Jak zdobyć przyjaciół i zjednać sobie ludzi” czy „Jak przestać się martwić i zacząć żyć” – Dale’a Carnegie – nie trzeba nikomu przedstawiać. To właśnie jego twórczość – między innymi – przeszła 1 stycznia 2026 roku do polskiej domeny publicznej. Ale to nie wszystko. Do polskiej domeny publicznej weszła twórczość również takich wybitnych twórców jak Thomas Mann, Charlie Parker czy… Albert Einstein. Czym jest domena publiczna? Twórczość których twórców zasiliła domenę publiczną w 2026 roku? Zapraszam.
Czym jest domena publiczna?
Domena publiczna to jedyny w swoim rodzaju „zbiór” utworów, do których wygasł już czas trwania ochrony autorskich praw majątkowych, co oznacza, że można z nich swobodnie i bezpłatnie korzystać w każdym celu, również w celu komercyjnym.
Przedmioty praw autorskich trafiają do domeny publicznej, ponieważ autorskie prawa majątkowe mają charakter czasowy.
Autorskie prawa majątkowe trwają od momentu powstania utworu, przez całe życie jego twórcy i wygasają po upływie 70 lat liczonych od roku śmierci twórcy.
Z początkiem każdego nowego roku, dokładnie 1 stycznia każdego nowego roku kalendarzowego, do tzw. domeny publicznej trafia twórczość tych autorów, którzy zmarli 70 lat temu.
To oznacza, że domena publiczna każdego roku zasilania jest przez tysiące nowych utworów literackich, naukowych, fotograficznych, muzycznych, filmowych czy graficznych, które mogą być swobodnie i bezpłatnie wykorzystywane, a nawet modyfikowane i to w każdym celu. Również w celach komercyjnych.
Zobacz także: Jak długo trwa ochrona praw autorskich?
Co ciekawe, w domenie publicznej znajdują się nie tylko dzieła, co do których wygasły autorskie prawa majątkowe, ale również:
- dzieła, które nigdy nie podlegały ochronie prawa autorskiego ze względu np. na zbyt niski poziom twórczości;
- dzieła, które z mocy ustawy pozostawione są poza ochroną prawnoautorską, takie jak np. materiały urzędowe – rozporządzenia, ustawy (np. Konstytucja RP) czy proste informacje prasowe, krótkie oznaczenia słowne etc.
1 stycznia 2026 r. domenę publiczną zasiliła twórczość twórców zmarłych w 1955 r.
Domena publiczna 2026 a tłumaczenia
Co istotne, od 1 stycznia 2026 r. w domenie publicznej znajdują się oryginalne wersje utworów twórców, którzy zmarli w 1955 r. Tłumaczenia czy opracowania utworów twórców zmarłych w 1955 r. – jako utwory zależne – są wciąż chronione jako samodzielne przedmioty prawa autorskiego (i trafią do domeny publicznej dopiero po upływie 70 lat od śmierci ich twórców – autorów tłumaczenia).
Tłumaczenia czy opracowania utworów twórców zmarłych w 1955 r. – jako utwory zależne – są wciąż chronione jako samodzielne przedmioty prawa autorskiego i trafią do domeny publicznej dopiero po upływie 70 lat od śmierci ich twórców – autorów tłumaczenia.
Z dniem 1 stycznia 2026 r. do domeny publicznej trafiły zatem jedynie oryginalne wersje dzieł twórców zmarłych w 1955 r.
Domena publiczna 2026 a autorskie prawa osobiste
Zanim przedstawię listę najważniejszych – w moim subiektywnym odczuciu – twórców, których twórczość trafiła do domeny publicznej w 2026 roku, jeszcze jedna ważna informacja, o której warto pamiętać.
W odróżnieniu do autorskich praw majątkowych, z chwilą powstania utworu na rzecz twórcy powstają również autorskie prawa osobiste, które są nieograniczone w czasie i trwają niezależnie od upływu czasu.
Dlatego nawet wtedy, gdy wykorzystujemy utwory, które znajdują się już w domenie publicznej, należy pamiętać o istnieniu autorskich praw osobistych i obowiązku wskazania imienia i nazwiska twórcy wykorzystywanego dzieła.
Więcej o autorskich prawach osobistych: O niezbywalnej więzi twórcy z utworem
Domena publiczna 2026
Teraz, gdy już mam pewność, że wiesz w jaki sposób bezpiecznie korzystać z domeny publicznej, mogę przedstawić Ci listę tych autorów, których twórczość – między innymi – przeszła do naszej polskiej domeny publicznej 1 stycznia 2026 roku.
Domenę publiczną 1 stycznia 2026 r. zasiliły między innymi utwory autorstwa:
- Dale Carnegie (1888–1955) – amerykański nauczyciel i pisarz specjalizujący się w książkach z zakresu samorozwoju oraz umiejętności interpersonalnych, autor bestsellerów „Jak zdobyć przyjaciół i zjednać sobie ludzi” czy „Jak przestać się martwić i zacząć żyć?”;
- Thomas Mann (1875–1955) – niemiecki prozaik i eseista, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1929, uznawany za najwybitniejszego pisarza niemieckiego pierwszej połowy XX wieku i jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury niemieckojęzycznej,autor m.in. „Czarodziejskiej góry”, „Doktora Faustusa” i „Buddenbrooków. Dziejów upadku rodziny”.
- Albert Einstein (1879–1955) – naukowiec niemiecko-żydowskiego pochodzenia, fizyk, jeden z największych naukowców w historii, noblista, twórca szczególnej teorii względności (STW).
Co istotne – do domeny publicznej 1 stycznia 2026 roku weszły utwory naukowe autorstwa Alberta Einsteina, nie zaś jego wizerunek czy zdjęcia, na których został uwieczniony. Więcej na ten temat przeczytasz w materiale na temat ochrony prawnej ikon popkultury 👉 Prawna ochrona ikon popkultury – kiedy można wykorzystać wizerunek ikon popkultury?
- Jerzy Kossak (1886–1955) – polski malarz, przedstawiciel realizmu, syn Wojciecha Kossaka, wnuk Juliusza Kossaka;
- Zofia Stankiewicz (1862–1955) – polska malarka, graficzka i rysowniczka, działaczka społeczna, feministk,a jedna z pierwszych polskich artystek, która studiowała w Paryżu i zawodowo uprawiała grafikę;
- Tadeusz Sygietyński (1989–1955) – polski kompozytor i dyrygent, pedagog muzyczny, kluczowa postać dla polskiego folkloru – założyciel Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze” (1948),
- Charlie Parker (1920–1955) – amerykański saksofonista i kompozytor jazzowy, jego aranżacje i wykonania są uznawane za fundament nowoczesnego jazzu, uznawany za jednego z ojców bebopu, autor – między innymi – słynnego „Summetime” czy „I’ve Got Rhythm”.
Gdzie znaleźć dzieła znajdujące się w domenie publicznej?
Dobra dziedzictwa kulturowego znajdujące się w domenie publicznej można znaleźć między innymi w cyfrowych repozytoriach wielu muzeów i galerii w Polsce i za granicą, między innymi:
- w zbiorach cyfrowych Muzeum Narodowego w Krakowie,
- w zbiorach Cyfrowego Muzeum Narodowego w Warszawie,
- w zbiorze „kolekcje” Muzeum Warszawy,
- w katalogu Kolekcja Zachęty,
- na portalu internetowym wMuzeach.pl,
- na stronie internetowej Rijksmuseum, Metropolitan Museum, Getty Museum oraz na portalu Google Arts and Culture.
Domena publiczna – podsumowanie
Domena publiczna to jedyna w swoim rodzaju baza utworów, z której można i warto swobodnie korzystać. Dzieła, które 1 stycznia trafiają do domeny publicznej, stanowią wspólne dziedzictwo, które może być dowolnie (i bezpłatnie) wykorzystywane, remiksowane i modyfikowane, również jako baza do nowych utworów.
Może Cię także zainteresować:
- Frida Kahlo, Henri Matisse, bracia Lumière, Zofia Nałkowska. Domena publiczna 2025
- Myszka Miki w domenie publicznej. Domena publiczna 2024
- Domena publiczna – jedyna taka baza bezpłatnych zasobów do bezpiecznego i swobodnego wykorzystywania
- „Kubuś Puchatek” a domena publiczna. Czy „Kubuś Puchatek” rzeczywiście jest w domenie publicznej?
- Jak długo trwa ochrona praw autorskich?
Bezpłatny e-book: #TOP 7 najczęściej popełnianych błędów prawnych
Poznaj najczęściej spotykane błędy twórców działających na co dzień w branży kreatywnej i dowiedz się, jak ich uniknąć.
okładka artykułu: „Sosenka z Jastrzębiej Góry” – Zofia Stankiewicz
Potrzebujesz pomocy prawnej? Zapraszam na konsultacje prawne online.