Prawo autorskie a rynek dzieł sztuki. Co tak naprawdę kupuje kolekcjoner zakupujący dzieło sztuki?

Opublikowano

Co tak naprawdę kupuje kolekcjoner zakupujący dzieło sztuki? Czy oprócz egzemplarza utworu plastycznego kolekcjoner zakupujący dzieło sztuki nabywa również prawa autorskie do utworu? Dzisiaj kilka słów na temat ważnego aspektu: relacji pomiędzy prawami autorskimi do utworu a dziełem sztuki czyli o tym, co warto wiedzieć przed zakupem egzemplarza utworu plastycznego – dzieła sztuki.

Prawo autorskie a rynek dzieł sztuki – co nabywa kolecjoner?

Kolekcjoner zakupujący konkretny egzemplarz utworu plastycznego – dzieło sztuki – nabywa konkretny egzemplarz utworu plastycznego. Czy zakupując dzieło sztuki kolekcjoner automatycznie nabywa również prawa autorskie do utworu plastycznego utrwalonego na konkretnym egzemplarzu utworu plastycznego (dzieła sztuki)?

Nie, o czym mówi wprost art. 52 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z art. 52 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przeniesienie własności egzemplarza dzieła nie oznacza przeniesienia autorskich praw majątkowych, i odwrotnie – przeniesienie autorskich praw majątkowych nie daje właścicielowi prawa własności do materialnego nośnika.

Art.  52. [Przeniesienie własności egzemplarza utworu a przejście autorskich praw majątkowych]

  1. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, przeniesienie własności egzemplarza utworu nie powoduje przejścia autorskich praw majątkowych do utworu.
  2. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, przejście autorskich praw majątkowych nie powoduje przeniesienia na nabywcę własności egzemplarza utworu.

Kolekcjoner zakupujący dzieło sztuki nabywa zatem na własność konkretny egzemplarz utworu plastycznego – dzieła sztuki. Z zakupem tym nie wiąże się jednak automatyczne nabycie autorskich praw majątkowych do utworu utrwalonego na zakupionym egzemplarzu.

Dlatego kolekcjoner, który – oprócz konkretnego egzemplarza uworu plastycznego – chce również nabyć prawa autorskie bądź uzyskać licencję na korzystanie z praw autorskich do utworu plastycznego – powinien pamiętać o uregulowaniu również kwestii praw autorskich poprzez zawarcie stosownej umowy prawa autorskiego (najczęściej umowy, która dla swej skuteczności musi mieć formę pisemną).

Po więcej informacji na temat umów prawa autorskiego i o sposobach dyspozycji autorskimi prawami majątkowymi zapraszam do zapoznania się z materiałem 👉Umowy prawa autorskiego w sektorze kreatywnym lub do posłuchania poniższego nagrania:

Potrzebujesz umowy regulującej zasady korzystania z praw autorskich do egzemplarza utworu plastycznego – dzieła sztuki? Zapraszam do zajrzenia do 👉 sklepu z dokumentami gdzie znajdziesz sprawdzone i skuteczne wzory umów o przeniesienie autorskich praw majątkowych lub wzory umów licencyjnych.

Potrzebujesz spersonalizowanej umowy? Zapraszam do bezpośredniego kontaktu 👉kontakt@lookreatywni.pl

Może Cię także zainteresować: Zapis webinaru „Jak wycenić swoją pracę twórczą?”:

Prawo autorskie a rynek dzieł sztuki – sprzedaż egzemplarza

Jesteś twórcą i przygotowujesz się do sprzedaży egzemplarzy swoich dzieł?

W sklepie ze wzorami umów znajdziesz dokument przygotowany specjalnie z myślą o twórcach i artystach, którzy chcą w bezpieczny i przemyślany sposób sprzedawać egzemplarze swoich utworów (nie tylko) plastycznych. Edytowalny wzór umowy sprzedaży egzemplarzy, który w łatwy sposób dopasujesz do swoich potrzeb znajdziesz w sklepie z dokumentami  👉 wzór umowy sprzedaży egzemplarzy utworów dla twórców

Prawo autorskie a rynek dzieł sztuki – wyczerpanie prawa

Kolekcjoner zakupujący konkretny egzemplarz utworu plastycznego – dzieło sztuki nie nabywa praw autorskich do utworu. Kolejne pytanie, które może się pojawić to pytanie o to, czy kolekcjoner, który zakupił egzemplarz utworu plastycznego – dzieło sztuki bez nabycia autorskich praw majątkowych, może swobodnie odsprzedawać swój egzemplarz?

Tak, jest to możliwe dzięki instytucji wyczerpania prawa, o której mowa w art. 51 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, czyli instytucji, dzięki której możliwe jest swobodne odsprzedawanie i dalszy obrót egzemplarzem utworu (z wyjątkiem – co istotne – jego najmu lub użyczenia).

Art.  51.  [Wyczerpanie praw autorskich]
(…)
3.. Wprowadzenie do obrotu oryginału albo egzemplarza utworu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego wyczerpuje prawo do zezwalania na dalszy obrót takim egzemplarzem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem jego najmu lub użyczenia.

 

Droit de suite – prawo do wynagrodzenia w razie odsprzedaży

W przypadku jednak, gdy odsprzedaż egzemplarza utworu plastycznego – dzieła sztuki, ma chrakter zawodowy (nie prywatny), to w przypadku takiej odsprzedaży zarówno twórcy, i spadkobiercom twórcy przysługuje prawo do części wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotogaficznego.

Powyższa zasada wynika z faktu istnienia w polskim prawie autorskim intytucji droit de suite – zwanej inaczej prawem do wynagrodzenia z tytułu dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego.

Regulację dotyczącą instytucji droit de suite znajdziesz w art. 19 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Art.  19.  [Droit de suite]

1. Twórcy i jego spadkobiercom, w przypadku dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego, przysługuje prawo do wynagrodzenia stanowiącego sumę poniższych stawek: (…)

Najważniejsze informacje dla twórców i kolekcjonerów sztuki

Na koniec przygotowałam zestawienie najważniejszych, praktycznych informacji dla twórców i dla kolekcjonerów:

#1 Kupując dzieło sztuki nabywasz konkretny egzemplarz utworu – nie prawa autorskie

Przeniesienie własności egzemplarza utworu plastycznego – dzieła sztuki nie oznacza automatycznego przejścia autorskich praw majątkowych (art. 52 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

#2 Prawa autorskie wymagają osobnej umowy

Kolekcjoner, który – oprócz konkretnego egzemplarza uworu plastycznego – chciałby również nabyć prawa autorskie bądź uzyskać licencję na korzystanie z praw autorskich do utworu plastycznego – powinien pamiętać o uregulowaniu również kwestii praw autorskich poprzez zawarcie stosownej umowy prawa autorskiego (która dla swej skuteczności najczęściej wymaga formy pisemnej).

#3 Odsprzedaż dzieła jest możliwa dzięki instytucji wyczerpania prawa

Nabywca egzemplarza utworu plastycznego – dzieła sztuki może odsprzedać swój egzemplarz  utworu – dzieła sztuki, nawet jeśli nie nabył praw autorskich lub nie uzyskał licencji (art. 51 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Należy jednak pamiętać, że przy zawodowej odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy twórcy (i ich spadkobiercy) mają prawo do części wynagrodzenia w ramach tzw. instytucji droit de suite.

___

Może Cię także zainteresować:

Artykuł dr Marcina Jana Stępnia na temat kuratora sztuki jako podmiotu praw autorskich. To ważny materiał dla wszystkich uczestników rynku dzieł sztuki 👉 Kurator sztuki jako podmiot praw autorskich.

Zobacz także:

___

Szukasz sprawdzonego i bezpiecznego wzoru umowy?

sklepie ze wzorami umów znajdziesz między innymi 👉 wzór umowy o dzieło z przeniesieniem autorskich praw majątkowych:

Szukasz bezpiecznego wzoru umowy o dzieło z przeniesieniem autorskich praw majątkowych, który będziesz mógł w łatwy sposób dopasować do swoich potrzeb? Kliknij na grafikę powyżej i skorzystaj z przygotowanego przez nas wzoru umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich.

 

fot.: adrianna geo on Unsplash

Czy wiesz, że Lookreatywni to nie tylko baza wiedzy?

Jesteśmy zaufanym partnerem, który nie tylko doradza i zabezpiecza klienta pod względem prawnym, ale również wspiera go biznesowo.
Lookreatywni
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.