Budowa własnej marki modowej z prawnego punktu widzenia. O czym powinien pamiętać projektant zakładający własną markę modową? Zebraliśmy najczęściej pojawiające się pytania młodych projektantów o prawne aspekty zakładania działalności gospodarczej, budowę marki i ochronę własności intelektualnej. Zestawienie Q&A poniżej.
PYT. 1: Jestem studentką ASP. W przyszłym roku skończę studia na kierunku projektowanie ubioru. Chciałabym założyć własną markę modową. Co powinnam zrobić najpierw? O co zadbać na starcie?
Branża modowa to wymagający rynek. Oprócz dobrego pomysłu na własny biznes, ogromnej pasji i dużej, długoterminowej determinacji z całą pewnością przyda Ci się również solidna wiedza z podstaw biznesu, marketingu i prawa. Warto, abyś wiedziała, że Twój pomysł na biznes nie jest chroniony przez prawo. Chroniona może być natomiast jego realizacja – konkretne projekty, kroje ubrań i dodatków, logo czy nazwa Twojej firmy. W zabezpieczeniu tych elementów może pomóc Ci prawo własności intelektualnej – zarówno prawo autorskie, jak i prawo własności przemysłowej.
Warto, abyś wiedziała co to jest utwór i znała jego rodzaje (koniecznie dowiedz się czym różni się inspiracja od opracowania cudzego utworu – nie chcesz chyba być kolejnym projektantem, który nazywa „plagiatem” coś, co wcale nim nie jest?).
Z całą pewnością powinnaś również wiedzieć co to jest znak towarowy i wzór przemysłowy, aby świadomie chronić i wzmacniać markę modową i projekty modowe, które pod tą marką rozwijasz.
Dlatego warto, abyś już teraz poznała sposoby ochrony swoich projektów i metody walki z ich nielegalnym powielaniem, m.in. przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czy przepisy prawa własności przemysłowej. Prowadzenie własnego biznesu to niekończąca się nauka na wielu płaszczyznach, która może stać się największą przygodą i radością Twojego życia.
Zobacz także:
👉 Utwór – przedmiot prawa autorskiego
👉 Czy styl jest chroniony przez prawo autorskie?
👉 Inspiracja a opracowanie cudzego utworu – gdzie leży granica?
PYT. 2: Zależy mi na stworzeniu silnej marki modowej. Jak ją chronić? W którym momencie zarejestrować znak towarowy? I czy mogę rozwijać markę pod własnym imieniem i nazwiskiem?
Budowa silnej marki modowej zaczyna się już w momencie podjęcia decyzji o wyborze „nazwy” dla swojej działalności gospodarczej lub dla spółki. Bardzo ważne jest sprawdzenie, czy wybrana nazwa czy logo nie narusza praw osób trzecich. Jak to sprawdzić? Poprzez dokonanie tzw. badania czystości oznaczenia, o którym więcej dowiesz się tutaj 👉 Czy logo bądź nazwa Twojej firmy na pewno nie jest plagiatem?
Potrzebujesz profesjonalnej pomocy przy wyborze bezpiecznej nazwy lub logo dla swojego biznesu? Skorzystaj z usługi: Przygotowanie do zgłoszenia znaku towarowego lub porozmawiaj ze mną podczas konsultacji prawnych online.
Po upewnieniu się, że wybrana nazwa jest „czysta” warto świadomie wybrać formę jej ochrony. Z pewnością pomocna okaże się tu wiedza na temat znaku towarowego i świadomość tego, dlaczego warto zapewnić sobie akurat ten sposób ochrony marki:
👉 Znak towarowy – czym jest znak towarowy? Czy powinien mieć go każdy przedsiębiorca?
👉 Prawna ochrona marki osobistej czyli nazwisko jako znak towarowy
👉 Dlaczego uzyskanie prawa ochronnego wcale nie jest takie proste?
PYT. 3: Negocjuję moją pierwszą umowę z klientem. Jak zabezpieczyć się na wypadek sytuacji, w której klient wycofuje się z dokonanego już zamówienia w trakcie jego realizacji?
Istnieje wiele sposobów zabezpieczenia interesów projektanta przed opisaną sytuacją. Jedną z form zabezpieczenia projektanta może być umówienie się z klientem na zadatek.
Zadatek a zaliczka
Zadatek to zabezpieczenie na wypadek sytuacji, w której klient wycofuje się ze współpracy w trakcie realizacji zamówienia. W przypadku zapłaty zadatku strona, która nie wykona swojego zobowiązania – w tym przypadku klient – będzie musiał zwrócić drugiej stronie umowy – w tym przypadku projektantowi – zadatek w dwukrotnej wysokości.
Czym zadatek różni się od zaliczki?
Zaliczka to natomiast pewna kwota X, która – w przypadku prawidłowego wykonania umowy – zostaje zaliczona na poczet świadczenia głównego. Przykładowo, jeżeli strony umówiły się, że zamówienie = 5 000,00 zł, a projektant otrzymał zaliczkę w wysokości 1 000,00 zł, to do zapłacenia kwoty wynagrodzenia projektantowi pozostanie klientowi 4 000,00 zł (świadczenie główne zostanie odpowiednio zmniejszone): 5000 zł – 1000zł = 4000 zł.
Rola zadatku jest zatem szersza niż zaliczki – pełni on rolę ochronną umacniając wykonanie zobowizania.
Sprawdzony dokument umowy
Na wypadek nielojalnego klienta warto również zabezpieczyć się poprzez odpowiednią treść zawieranej umowy. Warto pamiętać o tym, że zasada swobody umów to jedna z podstawowych zasad prawa cywilnego i świadomi przedsiębiorcy chętnie z niej korzystają. W przypadku jakiegokolwiek konfliktu pomiędzy stronami pierwszeństwo będą miały zawsze postanowienia umowne. Warto więc o nie odpowiednio zadbać jeszcze przed zawarciem umowy (na przykład konsultując lub tworząc umowę z zaufanym prawnikiem).
Potrzebujesz sprawdzonego wzoru umowy o dzieło z przeniesieniem autorskich praw majątkowych? A może wzoru umowy o świadczenie usług? Znajdziesz je w naszym sklepie z dokumentami 👉 lookreatywni.pl/sklep/
Zobacz także:
👉 Umowy prawa autorskiego w sektorze kreatywnym
👉 Co powinno znaleźć się w umowie o przeniesienie praw autorskich?
👉 Negocjowanie i zawieranie umów (nie tylko) przez fotografów
👉 Dlaczego warto współpracować z prawnikiem?
PYT. 4: Czy jest możliwość zastrzeżenia wzoru projektu mojego autorstwa? Jakie kroki należy wykonać, aby chronić swój projekt?
Ochrona prawna wzorów możliwa jest zarówno dzięki przepisom prawa autorskiego, jak i przepisom prawa własności przemysłowej.
Każdy przejaw twórczej działalności człowieka o cechach oryginalności i indywidualności może być chroniony przez prawo autorskie. Ochrona prawa autorskiego przysługuje twórcy niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności.
Wzór jako utwór i jako wzór przemysłowy
Ważną ochronę wzoru (niezależnie od ochrony wynikającej z przepisów prawa autorskiego) możesz uzyskać rejestrując swój wzór w Urzędzie Patentowym RP jako tzw. wzór przemysłowy. Wzorem przemysłowym może być – podobnie jak przedmiotem prawa autorskiego – zarówno nowoczesny krój sukienki, oryginalny model torebki czy kształt designerskiego fotela. Najważniejszymi cechami wzoru przemysłowego są jego „zewnętrznie postrzegalne właściwości”, a więc – najprościej mówiąc – jego wygląd. Aby Urząd Patentowy zgodził się na rejestrację, wzór musi być nowy oraz posiadać indywidualny charakter.
Aby uzyskać prawo z rejestracji należy dokonać prawidłowego zgłoszenia wzoru do Urzędu Patentowego RP lub do EUIPO. To właściwy Urząd wydaje decyzję o przyznaniu (bądź nie) prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej przy rejestracji wzoru przemysłowego? Zapraszam na konsultacje prawne online.
Zobacz także:
👉 Wzór wspólnotowy – co powinien o nim wiedzieć każdy projektant?
👉 BIZUUxBarbie – dlaczego warto dzielić się własnością intelektualną?
PYT. 5: Jakie działania prawne należy podjąć przed organizacją pokazu mody?
Przygotowując tak duże przedsięwzięcie jak pokaz mody należy pamiętać o całym szeregu działań prawnych. Należy zadbać nie tylko o wynajem odpowiedniego lokalu na wydarzenie (umowa najmu) czy o nabyciu właściwiej licencji na korzystanie z utworów muzycznych czy videoklipów, które projektant chciałby wykorzystać jako tło dla prezentacji swoich projektów modowych ale również przygotować cały szereg umów dla osób pracujących przy pokazie: producentów, scenarzystów, całej ekipy technicznej i – oczywiście – modelek.
Zobacz wzory umów:
📄 Wzór umowy o dzieło z przeniesieniem autorskich praw majątkowych
📄 Wzór umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych
📄 Wzór umowy o świadczenie usług z (opcjonalnym) przeniesieniem autorskich praw majątkowych lub udzieleniem licencji (kliknij w obrazek poniżej)
Obowiązkowa zgoda na korzystanie z wizerunku
W umowie z modelką – oprócz postanowień regulujących zakres praw i obowiązków każdej ze stron – powinna znaleźć się zgoda na utrwalanie i rozpowszechnienie wizerunku. Co do zasady przyjęcie zapłaty za pracę podczas pokazu traktowane jest jako udzielenie zgody na rozpowszechnienie wizerunku. Niemniej jednak dobrą praktyką jest dokładne określenie w umowie z modelką zakresu udzielonej zgody i czasu jej obowiązywania.
W celu uzyskania zaś licencji na korzystanie z utworów muzycznych lub audiowizualnych należy zgłosić się do odpowiedniej miejscowo dyrekcji okręgowej ZAIKS-u i złożyć wniosek na uzyskanie licencji na korzystanie z utworów na konkretnych polach eksploatacji. Wszystkie niezbędne informacje uzyskasz na stronie ZAIKS-u lub konsultując się z zaufanym prawnikiem.
Zajrzyj do sklepu z dokumentami i zobacz 👉 wzór umowy na wykonanie sesji zdjęciowej wraz ze zgodą na rozpowszechnianie wizerunku.
Zobacz także:
👉 Ochrona wizerunku czyli o czym pamiętać publikując zdjęcia w sieci?
👉 Jak powinna wyglądać zgoda na komercyjne rozpowszechnianie wizerunku?
👉 Prawna ochrona ikon popkultury – kiedy można wykorzystać wizerunek ikon popkultury?
***
Co jeszcze warto wiedzieć „na start”? Na pewno warto znać trzy cenne składniki do odniesienia sukcesu w branży kreatywnej 👉 Trzy cenne składniki, czyli co jest potrzebne do odniesienia sukcesu w branży kreatywnej?
___
Masz pytanie, na które chciałbyś uzyskać odpowiedź w tym zestawieniu? Napisz do nas: kontakt@lookreatywni.pl
E-book: #TOP 7 najczęściej popełnianych błędów prawnych
Bezpłatny e-book dla twórców: #TOP 7 najczęściej popełnianych błędów prawnych przez twórców w branży kreatywnej to ważna pomoc dla każdego twórcy, który chce działać bezpiecznie na rynku kreatywnym oraz w pełni wykorzystać potencjał własności intelektualnej.
Poznaj najczęściej spotykane błędy twórców działających na co dzień w branży kreatywnej i dowiedz się, jak ich uniknąć.
✔ Potrzebujesz pomocy prawnej? 👉 Skorzystaj z konsultacji prawnych online
✔ Potrzebujesz szkolenia z prawa własności intelektualnej? 👉 Napisz do nas: kontakt
✔ Potrzebujesz bezpiecznego wzoru umowy? 👉 Sprawdź nasze wzory dokumentów
Fot.: Content Pixie on Unsplash